Dərs 3.4 – Daimi önlüklü fellər

LEKTİON 3.4 – die Verben mit festen Präpositionen

Daiumi önlüklü fellər deyərkən elə fellər başa düşülür ki, onların özlərinin xüsusi önlükləri vardır və bu fellər həmişə məhz öz önlükləri ilə birlikdə işlənilir. Hər bir önlük isə müəyyən bi hal tələb edir. Deməli, biz daiumi önlüklü felləri əzbərləyib yadda saxlamalıyıq. Mən Sizə daha çox rast gəlinən daimi önlüklərin siyahısını və onlara aid kifayət qədər nümunələr verəcəyəm.

Siz isə həmin siyahıdan Sizə lazım olan önlüklü felləri tədriclə əzbərləməyə çalışmalısınız. Biz alman dilini öyrənmək istəyiriksə bu da dil üçün ən vacib olan komponentlərdəndir. Bilirəm ki, azərbaycan dilində önlük olmadığı üçün belə felləri yadda saxlamaq qismən çətindir. Amma başqa yolumuz da yoxdur. Beləliklə, daimi önlüklü fellərin siyahısı:

FelÖnlüklərHalTərcüməsi
1abhängenvonDat.asılı olmaq
2es hängt abvonDat.bu ondan asılıdır
3achtenaufAkk.diqqət vermək
4anfangenmitDat.başlamaq
5ankommenaufAkk.irəli gəlmək / asılı olmaq
6anpassen sichanAkk.vərdiş etmək /uyğunlaşmaq
7antworten aufAkk.cavab vermək
8jdn. ärgernmitDat.hirslənmək (nəyəsə)
9ärgern sichüberAkk.acıglanmaq /hirslənmək
10aufhörenmitDat.dayanmaq / kəsilmək
11aufpassen aufAkk.baxmaq / göz yetirmək
12aufregen sichüberAkk.əsəbiləçmək
13ausgebenfürAkk.xərcləmək / sərf etmək
14bedanken sichbei
für
Dat.
Akk.
təşəkkür etmək
15beginnenmitDat.başlamaq
16befreienvon
aus
Dat.
Dat.
qurtulmaq / xilas olmaq
17beklagen sichbei
über
Dat.
Akk.
şikayətlənmək / şikayət etmək
18bemühen sichumAkkəldə etmək / nail olmaq
19berichtenüberAkk.məlumat vermək
20beschäftigen sichmitDat.məşğul olmaq
21beschweren sichbei
über
Dat.
Akk.
şikayətlənmək /şikayət etmək/gileylənmək
22bestehenausDat.ibarət olmaq
23beteiligen sichanDat.iştirak etmək
24bewerben sichumAkk.ərizə vermək
25beziehen sichaufAkk.aid olmaq
26bitten umAkk.soruşmaq
27denkenanAkk.fikirləşmək
28disskutierenüberAkk.müzakirə etmək
29einladenzuDat.dəvət etmək
30entscheiden sichfürAkk.qərara gəlmək
31entschließen sichzuDat.qərar gəlmək
32entschuldigen sichbei
für
Dat.
Akk.
üzr istəmək
33erfahrenvonDat.bilmək
34erholen sichvonDat.istirahət etmək
35eintreteninAkk.daxil olmaq
36erinnern sichanAkk.xatırlamaq
37erkennenanDat.tanımaq
38erkundigen sichnachDat.məlumat almaq
39erschreckenüberAkk.dəhşətə gəlmək / qorxmaq
40erzählenüber
von
Akk.
Dat.
danışmaq / nağillamaq / söyləmək
41fragen nachDat.soruşmaq
42freuen sichauf
über
Akk.
Akk.
şad olmaq
43fürchten sichvonDat.qorxmaq /ehtiyat etmək
44garantierenfürAkk.zəmanət vermək
45gehen (es geht)umAkk.söhbət gedir /danışılır
46gehörenzuDat.aid olmaq / məxsus olmaq
47geraten in
unter
Akk.
Akk.
düşmək (hala, vəziyyətə)
48gewöhnen sichanAkk.öyrəşmək
49grenzenanAkk.həmsərhədd olmaq
50glaubenanAkk.inanmaq
51gratulierenzuDat.təbrik etmək
52haltenfürAkk.hesab etmək
53es handelt sichumAkk.söhbət gedir /danışılır
54handelnvonDat.danışmaq / hərəkət etmək
55helfenbeiDat.kömək etmək
56herrschenüberAkk.hökm sürmək / bir dili yaxşı bilmək
57hindernanDat.mane olmaq
58hoffenaufAkk.güman etmək
59hörenvonDat.eşitmək
60informieren sichüberAkk.məlumatlanmaq
61interessieren sichfürAkk.maraqlanmaq
62interessiert seinanDat.maraqlı olmaq
63irren sichinDat.səhv salmaq
64klagenüberAkk.şikayətlənmək
65kämpfenfürAkk.mübarizə etmək (aparmaq)
66kommenzuDat.çatmaq
67es kommt anaufAkk.iş bundadır ki
68konzentrieren sichaufAkk.diqqəti cəmləşmək
69kümmern sichumAkk.qayğısına qalmaq
70lachenüberAkk.gülmək
71leidenan
unter
Dat.
Dat.
əziyyət çəkmək
72jdm. liegtanDat.asılı olmaq
73nachdenkenüberAkk.fikirləşmək
74protestierengegenAkk.etiraz etmək
75rächen sichan
für
Dat.
Akk.
qisas almaq
76raten jdm.zuDat.məsləhət görmək
77rettenvorDat.xilas etmək / qurtarmaq
78rechnenmitDat.hesablamaq / nəzərdə tutmaq
79redenüber
von
Akk.
Dat.
danışmaq (nə haqqdasa)
danışmaq (nədənsə)
80riechennachDat.iy vermək
81sagenüber
zu
Akk.
Dat.
demək (haqqında)
demək (fikir söyləmək)
82schickenan
zu
Akk.
Dat.
göndərmək / yollamaq (ünvana)
göndərmək / yollamaq (kiməsə)
83schimpfenüberAkk.söymək
84schmeckennachDat.dadı olmaq
85schreibenan
an
über
Akk.
Dat.
Akk.
yazmaq (kiməsə)
yazmaq (nəyinsə üstündə işləmək)
yazmaq (nə haqqdasa)
86jdm. schützen sichvorDat.müdafiə etmək
87sehnen sichnachDat.darıxmaq
88sehenvonDat.görmək (nəyinsə izini)
89sorgenfürAkk.gayğısına qalmaq
90sorgen sichumAkk.niqaran (narahat) olmaq
91sprechenmit
über
Dat.
Akk.
danışmaq (kimləsə)
danışmaq (nə haqqdasa)
92stauenüberAkk.təəccüblənmək
93sterbenan
für
Dat.
Akk.
olmək (xəstəlikdən)
ölmək (uğrunda)
94streitenmit
für
um
Dat.
Akk.
Akk.
mübahisə etmək (kimləsə)
mübahisə etmək (nəyəsə görə)
mübahisə etmək (nəyinsə üstündə)
95störenbeiDat.mane olmaq
96tauschengegenAkk.dəyişmək
97träumenvonDat.arzulamaq / xəyal etmək / yuxuda görmək
98teinehmenanDat.iştirak eymək
99telefonierenmitDat.zəng etmək
100treffen sichmitDat.görüşmək (kimləsə)
101etw. zu tun habenmitDat.işi olmaq (kimləsə, nə iləsə)
102trennen sichmitDat.ayrılmaq
103überzeugen sichvonDat.əmin etmək
104unterhalten sichmit
über
Dat.
Akk.
danışmaq /söhbət etmək (nə barədəsə)
105unterscheiden sichvonDat.fərqlənmək
106verabreden sichmitDat.razılaşmaq
107verabschieden sichvonDat.vidalaşmaq
108vergessenaufAkk.unutmaq
109vergleichenmitDat.müqayisə etmək
110verlassen sichaufAkk.arxalanmaq
111verlieben sichinAkk.aşiq olmaq / vurulmaq
112verstehen sichinAkk.dərinləşmək
113verstehenmitDat.bir-birini başa düşmək
114vertiefen sichvonDat.anlamaq / başa düşmək
115vertrauenaufAkk.etibar etmək
116verzichtenaufAkk.imtina etmək
117vorstellen sichunterDat.təsəvvür etmək
118vorbereiten sichaufAkk.hazırlaşmaq
119warnenvorDat.qorumaq
120wartenaufAkk.gözləmək
121werdenzuDat.olmaq /yetişmək
122wissenvonDat.bitmək
123wundern sichüberAkk.təəccüblənmək
124zuschauenaufDat.baxmaq
125zusehenanDat.müşayət etmək
126zweifelnanDat.şübhə etmək

Beləliklə Siz daha tez-tez rast gəıinən daimi önlüklü fellərin siyahısı ilə tanış oldunuz. Bir daha yadda saxlayın ki, daimi önlüklü fellərdən istifadə zamanı bu qaydaya ciddi riayyət olunmalıdır. Fikrimizi daha da aydınlaşdırmaq üçün bu fellərdən biri ilə, misal üçün :

warten – gözləmək
felindən istifadə edərək bir nümunə cümlə qurmaq istəyirəm. Bunun üçün nəyə fikir verməliyəm?

1. bu fel hansı önlüyü tələb edir
2. həmin önlük hansı halı tələb edir
3. önlükdən sonra gələn ismin cinsi nədir
4. həmin cinsli isim müvafiq halda necə olmalıdır

Əgər mən bütün bu suallara düzgün cavab versəm, deməli qurduğum cümlə də qrammatik olaraq doğru olacaqdır.

İndi isə cümləni quraq:

Ich warte auf meinen Freund.
Mən dostumu gözləyirəm.

Mən bu cümləni qurarkən fikir verdim ki,
1. warten feli auf önlüyü tələb edir
2. auf önlüyü Akkusativ halı tələb edir
3. mein Freund ismi kişi cinslidir
4. kişi cinsi üçün mein yiyəlik əvəzliyi Akkusativdə meinen olur.

Beləliklə mən qurduğum cümlənin qrammatik olaraq doğru olduğunu sübut etdim. Siz də biliyiniz və imkanlarınız daxilində istədiyiniz qədər belə cümlələr qura və onların qrammatik olaraq doğru olduğunu sübut edə bilərsiniz.

MƏNBƏ: www.deutsch.az

Bəyəndinizsə paylaşın:Share on Facebook1Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on VKShare on LinkedIn0
Bəyənmə sayı: 0 Çapa göndərmək Çapa göndərmək
loading...

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir