Siz buradasız
Sözün başlanğıc forması Azərbaycan Dili 

Sözün başlanğıc forması

Sözün qrammatik şəkilçiyə qədər olan hissəsi sözün başlanğıc forması adlanır. Sözün başlanğıc forması onun leksik mənasını bildilən hissəsidir. Məsələn, üz,-ür, üzgüçü-nün, üzgüçülük-də, qaz-ırdı, qazma–da, qazmaçı–ya, qazmaçılıq–da və s. Sözün başlanğıc forması ︺ işarəsi ilə göstərilir. İsimlərin başlanğıc forması adlıq hala uyğun gəlir. Məsələn, dəftər, mağaza, suçu, kitabxana, və s. Bəzi sözlərdə az hallarda başlanğıc formada leksik şəkilçidən əvvəl qrammatik şəkilçilər də gələ bilər. Məsələn, xalamgil, dayımgil, həyətimizdəki, və s. Lüğətlərdə sözlər yalnız başlanğıc formada verilir. Sözlərin hansı nitq hissəsinə aid olması, quruluşca növü onların başlanğıc formasma görə müəyyən edilir. Lüğətlərdə fellərin başlanğıc forması…

Ətraflı
Köhnəlmiş sözlər Azərbaycan Dili 

Köhnəlmiş sözlər

Dilin lüğət tərkibində xalqın tarixi əks olunur. Sözlər elmdə, texnikada, mədəniyyətdə baş verən dəyişikliklərin, tarixi hadisələrin canlı şahidləridir. Zaman keçdikcə bəzi məfhumlar dəyişir, yox olur və belə məfhumları bildirən sözlər də köhnəlir, öz ümumişlək xüsusiyyətini itirir. Belə sözlər köhnəlmiş sözlər adlanır. Məsələn, dərviş, vəzir, töycü, çarıq, cindar, sarban, xış, girvənkə, darülfünun, pristav, qorodovoy, konka, dəbilqə, qalxan, xurcun və s. Sözlər ümumişləklik xüsusiyyətini bir sıra səbəblərə görə itirir. Bu səbəblər aşağıdakılardan ibarətdir: Dövlət quruluşlar, ictimai-siyasi funksiyalar dəyişdikcə, bir-birini əvəz etdikcə onlarla bağlı sözlər də köhnəlir və sıradan çıxır. Məsələn, darğa, töycü,…

Ətraflı
Alınma sözlər Azərbaycan Dili 

Alınma sözlər

Azərbaycan dilinin lüğət tərkibindəki sözlərin əksəriyyəti (əvəzliklərin və fellərin, demək olar ki, hamısı) mənşəyinə görə əsl türk sözləridir, məsələn: dağ, daş, dərə, dəniz, su, yazmaq, bilmək və s. Bütün dillərdə olduğu kimi, bizim dilimizdə də başqa xalqların dillərindən alınma sözlər çoxdur. Belə sözləri iki qrupa ayırmaq olar. Ərəb-fars dillərindən alınma sözlər. Məsələn, qanun, əhali, hökm, məhkum, həbs, şair, mərd, şikayət, tarix, əmanət, cinayət, şahid, elan, mötərizə, təmir və s. Rus və Avropa dillərindən alınma sözlər. Məsələn, avtobus, samovar, traktor, konsert, futbol, direktor, kompas, televizor və s. Alınma sözlərin çoxu dilimizin…

Ətraflı
Translate »