Print

The Noun – İşim

6 Bəyənmə Şərh yazmaq

Əşyanın və ya şəxsin adını bildirən əsas nitq hissəsidir. Buraya  təkcə konkret şeylər deyil, əşya və ya şəxsə aid olan mücərrəd sözlər də isim qrupuna daxildir:

insanlara və əşyalara xas olan keyfiyyət ifadə edən sözlər:

  • beauty – gözəllik
  • heroism – qəhrəmanlıq
  • youth – gənclik

əlamə ifadə edən sözlər:

  • highness – alihəzrət
  • strongth – güc

hərəkətlərin isim kimi işlənməsi (cerund – felin isimləşməsidir)

  • writing – yazı
  • running – qaçıs
  • conversation – söxbət

mücərrəd məvhumluq ifadə edən sözlər:

  • time – vaxt
  • Information – məlumat
  • progress – tərəqqi, inkişaf
  • friendship – dostluq
  • knowledge – bilik

leksik – morfoloji quruluşuna görə isimlər 3 yerə bölünür:

  • sadə isimlər – the simple nouns
  • düzəltmə isimlər – the derivative nouns
  • mürəkkəb isimlər – the compound nouns

sadə isimler – tək bir kökdən ibarət olur:

  • a pen – qələm, a bag – çanta, a girl – qız

düzəltmə isimlər – kök və şəkilçidən ibarət olur. Şəkilçilər də öz növbəsində iki yerə ayrılır. Funksional baxımdan sözdüzəldici (leksik) və sözdəyişdirici (qrammatik), mövqe baxımndan suffiks, prefiks və infiks olur:

  • suffikslər (sona qoşulan)  a child – uşaq, childhood – uşaqlıq
  • prefikslər (önə qoşulan) a president – prezident, an ex- president – sabiq president
  • infikslər (mürəkkəb sözlər arasında işlədilən) a fater – in -law – qay(ı)nata

mürəkkəb isimlər – 2-və ya daha artıq kökdən ibarət olur və 3 cür yazılır. Bunun aydın bir qaydası yoxdur. Bu səbəbdən də tam əmin olunmadığı halda mürəkkəb isim iki ayrı söz şəklində yazıla bilər:

  • bitişik – a butterfly  kəpənək
  • defislə – a baby – sitter  uşaq baxıcısı
  • sözönü ilə – a mother – in -law – qay(ı)nana

leksik mənasına görə isimlər 2 yerə bölünür:

  • ümumi isimlər – the Common nouns (aid olduğu bütöv bir sinfi bildirən isimlərdir)
  • xüsusi isimlər – the Proper nouns (ümumi isimlərdən hər hansı birini digərlərindən fərqləndirmək üçün verilən addır)

Ümumi isimlər də öz növbəsində 2 yerə ayrılır:

  • konkret isimlər – the Concrete nouns (gözlə görülən, toxunulan, dadılan və təmas olunan isimlərdir)
  • mqcərrəd isimlər – the Abstract noun (gözlə görülə, bilməyən, toxunulmayan və dadılmayan isimlərdir)

Konkret isimlər də öz növbəsində 2 yerə ayrılır:

  • sayıla bilən isimlər – The Countable nouns / count noun
  • sayıla bilməyən isimlər – The Uncountable nouns – noncount noun

İsim cümlənin istər baş üzvləri, istərsə də ikinci dərəcəli üzvləri vəzifəsində çıxış edə bilir:

  • mübtəda: The teacher ( kim?)  explained the new rule – Müəllim yeniqaydanı izah etdi.
  • xəbər: My elder brother is a doctor (nəçidir?) –  Mənim böyük qardaşım həkimdir. 
  • tamamlıq: The students translated the text ( nəyi?) in time – Tələbələr mətni vaxtında tərcümə etdilər.
  • təyin: There are computer (hansı?)  classes in our school  – Məktəbimizdə kompüter otaqları var.
  • zərflik: yer zərfliyi: We shall be in Baku (harada?) soon – Biz  tezliklə Bakıda olacağıq.
  • zaman zərfliyi: Children rest in different places in summer (nə vaxt?) – Uşaqlar yayda müxtəlif yerlərdə dincəlirlər.

Qeyd: ismin təyin vəzifəsində  cıxış etməsi onun ” nisbi sifət” olması anlamını verir. Bir sözü eyni anda bir və ya bir neçə isim təyin edə bilər (a). Bu halda söz birləşməsinin söz sırasına da xüsusilə fikir verilməlidir (b) :

  • a vegetable garden – tərəvəz baxçası . World Tennis Championship – Dünya tennis çempionatı.
  • a wine glass – bir (boş) şərab qədəhi /stəkanı
  • a glass of  wine – bir (dolu) qədəh/stəkən şərab.

Orfoqrafik Səhv tapdınız? Səhv yazılmış sözü seçin və Ctrl + Enter düymələrini basın.

The Noun – İşim
5 / 1 səs

Digər maraqlı məqalələrimiz

loading...

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir

Orfoqrafiya səhvi bildirişi

Aşağıdakı hissə sayt rəhbərliyinə göndəriləcəkdir: